اگر قصد دارید برنامه نویسی PHP را روی کامپیوتر ویندوزی خود شروع کنید، یکی از اولین کارهایی که باید انجام دهید نصب و آماده‌سازی محیط اجرای PHP است.
در این آموزش، نصب PHP در ویندوز را مرحله‌به‌مرحله بررسی می‌کنیم؛ از دریافت فایل‌های مورد نیاز و استخراج PHP گرفته تا اضافه کردن PHP به PATH، بررسی نصب و اجرای اولین برنامه PHP.
این آموزش برای افرادی مناسب است که می‌خواهند PHP را به‌صورت مستقیم روی Windows اجرا کنند و با ساختار محیط توسعه PHP آشنا شوند.
اگر هنوز با خود زبان PHP آشنا نیستید، پیشنهاد می‌کنیم ابتدا مقاله «PHP چیست و چه کاربردی دارد؟» را مطالعه کنید و سپس مسیر نصب را ادامه دهید.
قبل از نصب PHP در ویندوز چه چیزهایی نیاز داریم؟
برای اجرای PHP در Windows در ساده‌ترین حالت به موارد زیر نیاز دارید:
- یک سیستم دارای Windows
- فایل PHP مناسب Windows
- یک ویرایشگر کد مانند VS Code
- Command Prompt یا PowerShell
اگر هدف شما فقط یادگیری PHP و اجرای کدهای ساده است، لزوماً به XAMPP یا نرم‌افزارهای مشابه نیاز ندارید.
می‌توانید PHP را به‌صورت مستقیم روی Windows نصب کرده و از طریق Terminal آن را اجرا کنید.
# PHP را در ویندوز چگونه نصب کنیم؟
روش‌های مختلفی برای راه‌اندازی PHP روی Windows وجود دارد.
مهم‌ترین روش‌ها عبارت‌اند از:
- نصب مستقیم PHP
- استفاده از XAMPP
- استفاده از Laragon
- استفاده از محیط‌های توسعه آماده
در این مقاله روش نصب مستقیم PHP در Windows را بررسی می‌کنیم.
اگر ترجیح می‌دهید PHP، Apache و MySQL را به‌صورت یک پکیج آماده نصب کنید، می‌توانید آموزش زیر را دنبال کنید:
> آموزش نصب PHP با XAMPP
همچنین برای محیط توسعه ساده‌تر:
> آموزش نصب PHP با Laragon
# مرحله اول: دریافت PHP برای ویندوز
برای نصب PHP ابتدا باید نسخه مناسب PHP را برای Windows دریافت کنید.
هنگام انتخاب نسخه PHP به چند مورد توجه کنید:
- نسخه PHP
- معماری سیستم
- Thread Safe یا Non Thread Safe
- نوع استفاده از PHP
اگر هدف شما اجرای PHP از طریق Command Line یا توسعه با یک محیط محلی است، انتخاب نسخه مناسب با محیط کاری اهمیت دارد.
بررسی معماری Windows
برای اینکه بدانید سیستم شما 64 بیتی است یا 32 بیتی، می‌توانید از تنظیمات Windows استفاده کنید.
در نسخه‌های جدید Windows معمولاً سیستم‌های جدید 64 بیتی هستند.
با این حال بهتر است قبل از دریافت PHP معماری سیستم خود را بررسی کنید.
# مرحله دوم: ساخت پوشه PHP
پس از دریافت فایل PHP، یک پوشه مشخص برای آن ایجاد کنید.
برای مثال:
C:\php
فایل PHP را در این پوشه استخراج کنید.
در نهایت ساختار پوشه می‌تواند چیزی شبیه این باشد:
C:\php
│
├── php.exe
├── php.ini-development
├── php.ini-production
├── ext
└── ...
وجود فایل:
php.exe
اهمیت زیادی دارد؛ زیرا این فایل برنامه اصلی PHP برای اجرای دستورات از طریق Command Line است.
# مرحله سوم: ساخت php.ini
یکی از فایل‌های مهم PHP، فایل Configuration یا همان:
php.ini
است.
در بسته PHP معمولاً فایل‌هایی مانند این وجود دارند:
php.ini-development
php.ini-production
برای محیط Development می‌توانید نسخه Development را مبنا قرار دهید.
برای این کار یک Copy از:
php.ini-development
ایجاد کرده و نام آن را به:
php.ini
تغییر دهید.
فایل php.ini تنظیمات مختلف PHP را کنترل می‌کند.
# مرحله چهارم: اضافه کردن PHP به PATH ویندوز
این مرحله یکی از مهم‌ترین قسمت‌های نصب PHP در ویندوز است.
اگر مسیر PHP را به PATH اضافه نکنید، ممکن است هنگام اجرای دستور:
php
Windows نتواند فایل PHP را پیدا کند.
فرض کنید PHP را در:
C:\php
قرار داده‌اید.
باید این مسیر را به Environment Variable به نام Path اضافه کنید.
# PATH چیست؟
PATH یک Environment Variable در سیستم‌عامل است که مشخص می‌کند هنگام اجرای یک دستور، سیستم در چه مسیرهایی به دنبال فایل اجرایی بگردد.
اگر:
C:\php
داخل PATH باشد، می‌توانید از هر مسیر Terminal دستور:
php
را اجرا کنید.
در غیر این صورت ممکن است Windows خطایی مانند:
'php' is not recognized as an internal or external command
نمایش دهد.
# اضافه کردن PHP به PATH در Windows
برای اضافه کردن PHP به PATH:
- وارد Windows Search شوید.
- عبارت
Environment Variablesرا جستجو کنید. - گزینه مربوط به Environment Variables را باز کنید.
- وارد بخش Environment Variables شوید.
- متغیر
Pathرا پیدا کنید. - گزینه Edit را انتخاب کنید.
- مسیر PHP را اضافه کنید.
برای مثال:
C:\php
پس از ذخیره تنظیمات، بهتر است Terminal را ببندید و یک پنجره جدید باز کنید.
# مرحله پنجم: بررسی نصب PHP
حالا باید بررسی کنیم PHP به‌درستی نصب شده است یا خیر.
Command Prompt یا PowerShell را باز کنید و دستور زیر را اجرا کنید:
php -v
اگر نصب به‌درستی انجام شده باشد، اطلاعات نسخه PHP نمایش داده می‌شود.
مثلاً:
PHP 8.x.x (cli)
عدد نسخه بسته به نسخه PHP نصب‌شده روی سیستم شما متفاوت خواهد بود.
اگر چنین خروجی‌ای مشاهده کردید، یعنی PHP از طریق Command Line قابل اجرا است.
# اگر دستور php کار نکرد چه کنیم؟
اگر پس از اجرای:
php -v
با خطایی شبیه این مواجه شدید:
'php' is not recognized as an internal or external command
احتمالاً مسیر PHP در PATH قرار نگرفته است یا Terminal قبل از تغییر PATH باز بوده است.
ابتدا Terminal را ببندید و دوباره باز کنید.
سپس:
php -v
را اجرا کنید.
اگر همچنان مشکل وجود داشت، مسیر PHP را بررسی کنید.
مثلاً:
C:\php\php.exe
باید واقعاً وجود داشته باشد.
همچنین می‌توانید دستور زیر را اجرا کنید:
where php
این دستور مسیر PHP قابل شناسایی توسط Windows را نمایش می‌دهد.
# مرحله ششم: بررسی تنظیمات PHP
برای مشاهده Configuration فعال PHP می‌توانید از دستور زیر استفاده کنید:
php --ini
این دستور اطلاعاتی درباره فایل php.ini مورد استفاده PHP نمایش می‌دهد.
اگر PHP فایل Configuration را پیدا نکرده باشد، ممکن است لازم باشد مسیر و نام فایل Configuration را بررسی کنید.
# مرحله هفتم: مشاهده اطلاعات کامل PHP
برای مشاهده اطلاعات کامل محیط PHP می‌توانید از:
php -i
استفاده کنید.
این دستور اطلاعات زیادی درباره Configuration، Extensions، Environment و سایر تنظیمات PHP نمایش می‌دهد.
برای جستجوی یک تنظیم خاص نیز می‌توانید خروجی را بررسی کنید.
# اجرای اولین کد PHP در ویندوز
حالا که PHP نصب شده است، وقت آن است اولین برنامه خود را اجرا کنیم.
یک فایل با نام:
hello.php
ایجاد کنید.
داخل آن بنویسید:
<?php
echo "Hello World";
فایل را ذخیره کنید.
حالا از طریق Terminal وارد پوشه‌ای شوید که فایل در آن قرار دارد.
مثلاً:
cd C:\php-project
سپس:
php hello.php
اگر همه چیز درست باشد، خروجی:
Hello World
نمایش داده می‌شود.
تبریک! شما اولین برنامه PHP خود را در Windows اجرا کردید.
# اجرای PHP با Web Server داخلی
PHP علاوه بر اجرای فایل از طریق Command Line، یک Web Server داخلی نیز برای محیط توسعه در اختیار شما قرار می‌دهد.
فرض کنید پروژه شما در مسیر زیر قرار دارد:
C:\php-project
و فایل:
index.php
داخل آن قرار دارد.
در Terminal وارد پوشه شوید:
cd C:\php-project
سپس دستور زیر را اجرا کنید:
php -S localhost:8000
PHP یک Development Server روی پورت 8000 اجرا می‌کند.
حالا می‌توانید در مرورگر به آدرس زیر بروید:
http://localhost:8000
اگر index.php به‌درستی قرار گرفته باشد، خروجی آن را مشاهده خواهید کرد.
# PHP Development Server چیست؟
Development Server داخلی PHP برای توسعه و آزمایش برنامه‌ها بسیار مفید است.
اما نباید آن را با Web Server مناسب Production اشتباه گرفت.
برای مثال:
php -S localhost:8000
برای محیط Development مناسب است.
اما برای اجرای یک وب‌سایت واقعی در Production بهتر است از زیرساخت مناسب مانند:
- Nginx
- Apache
- OpenLiteSpeed
و تنظیمات صحیح PHP استفاده شود.
# نصب PHP در ویندوز با XAMPP
اگر می‌خواهید یک محیط آماده برای توسعه PHP داشته باشید، XAMPP یکی از گزینه‌های شناخته‌شده است.
XAMPP معمولاً مجموعه‌ای از ابزارهای مورد نیاز توسعه محلی را در اختیار شما قرار می‌دهد.
برای مثال:
Apache
PHP
MariaDB
و ابزارهای دیگری نیز در این مجموعه وجود دارند.
این روش برای افرادی که تازه وارد PHP شده‌اند و می‌خواهند سریع یک محیط Local ایجاد کنند، می‌تواند ساده باشد.
> مطالعه مرتبط: آموزش نصب PHP با XAMPP
# نصب PHP در ویندوز با Laragon
گزینه دیگر Laragon است.
Laragon یک محیط توسعه محلی سبک است که برای پروژه‌های PHP و Web Development استفاده می‌شود.
یکی از مزایای محیط‌های آماده مانند Laragon این است که بسیاری از تنظیمات اولیه را برای شما ساده می‌کنند.
اگر قصد دارید PHP و پروژه‌های Laravel را روی Windows توسعه دهید، می‌توانید Laragon را نیز بررسی کنید.
> مطالعه مرتبط: آموزش نصب PHP با Laragon
# PHP را مستقیم نصب کنیم یا XAMPP و Laragon؟
این موضوع به هدف شما بستگی دارد.
| روش | مناسب برای |
|---|---|
| نصب مستقیم PHP | یادگیری PHP و کار با CLI |
| XAMPP | محیط آماده PHP و Database |
| Laragon | توسعه محلی PHP و Laravel |
| Docker | محیط‌های توسعه حرفه‌ای و قابل تکرار |
اگر در ابتدای مسیر هستید و هدف شما فقط یادگیری Syntax و مفاهیم PHP است، نصب مستقیم PHP می‌تواند انتخاب ساده‌ای باشد.
اگر قصد ساخت پروژه‌های وب واقعی دارید، استفاده از یک محیط توسعه مناسب می‌تواند کار را ساده‌تر کند.
# آیا برای PHP به Apache نیاز داریم؟
خیر، برای اجرای ساده PHP از طریق CLI نیازی به Apache ندارید.
مثلاً:
php hello.php
بدون Apache قابل اجرا است.
همچنین PHP دارای Development Server داخلی است:
php -S localhost:8000
اما برای بسیاری از پروژه‌های Web در محیط Production، PHP در کنار یک Web Server و معماری مناسب استفاده می‌شود.
# آیا برای PHP به MySQL نیاز داریم؟
خیر.
برای اجرای خود زبان PHP نیازی به MySQL ندارید.
اما بسیاری از برنامه‌های وب به Database نیاز دارند.
برای مثال یک فروشگاه اینترنتی ممکن است اطلاعات:
Users
Products
Orders
Payments
را در Database ذخیره کند.
در چنین پروژه‌ای PHP می‌تواند با MySQL یا Databaseهای دیگر ارتباط برقرار کند.
> مطالعه مرتبط: PHP و MySQL
# فعال کردن Extensionهای PHP
PHP از Extensionهای مختلفی پشتیبانی می‌کند.
برخی پروژه‌ها برای عملکرد صحیح به Extensionهای خاصی نیاز دارند.
برای مثال ممکن است پروژه‌ای به Extensionهای مرتبط با:
- PDO
- MySQL
- cURL
- OpenSSL
- mbstring
- JSON
- ZIP
نیاز داشته باشد.
Extensionها معمولاً در Configuration مربوط به PHP مدیریت می‌شوند.
برای بررسی Extensionهای فعال می‌توانید دستور زیر را اجرا کنید:
php -m
این دستور فهرست Extensionهای فعال PHP را نمایش می‌دهد.
# چگونه بفهمیم یک Extension فعال است؟
مثلاً اگر می‌خواهید بررسی کنید PDO فعال است یا خیر:
php -m
سپس در فهرست به دنبال:
PDO
بگردید.
برای بررسی دقیق‌تر Configuration نیز می‌توانید از:
php -i
استفاده کنید.
# تغییر نسخه PHP در ویندوز
ممکن است روی یک سیستم به چند نسخه PHP نیاز داشته باشید.
برای مثال:
PHP 8.2
PHP 8.3
PHP 8.4
در چنین شرایطی مدیریت دستی PATH می‌تواند دردسرساز شود.
محیط‌هایی مانند Laragon یا Docker می‌توانند مدیریت نسخه‌های مختلف را ساده‌تر کنند.
در پروژه‌های حرفه‌ای نیز بهتر است نسخه PHP پروژه به‌صورت مشخص تعیین شود تا محیط Development و Production با یکدیگر سازگار باشند.
# PHP را با VS Code استفاده کنیم
برای نوشتن کد PHP می‌توانید از ویرایشگرهای مختلف استفاده کنید.
یکی از گزینه‌های محبوب Visual Studio Code است.
پس از نصب VS Code می‌توانید پوشه پروژه PHP خود را باز کنید.
مثلاً:
php-project
│
├── index.php
├── functions.php
└── config.php
سپس کدهای PHP را در فایل‌های مربوطه بنویسید.
استفاده از Extensionهای مناسب نیز می‌تواند قابلیت‌هایی مانند Syntax Highlighting، پیشنهاد کد و بررسی خطا را بهبود دهد.
# ساختار یک پروژه ساده PHP
برای شروع می‌توانید پروژه‌ای شبیه این داشته باشید:
php-project/
│
├── index.php
├── about.php
├── contact.php
├── functions.php
└── assets/
در پروژه‌های حرفه‌ای، ساختار پروژه بسیار پیچیده‌تر خواهد شد و Frameworkهایی مانند Laravel می‌توانند ساختار استانداردتری در اختیار شما قرار دهند.
# خطاهای رایج هنگام نصب PHP در ویندوز
خطای PHP is not recognized
اگر این خطا را مشاهده کردید:
'php' is not recognized as an internal or external command
احتمالاً PHP به PATH اضافه نشده است.
مسیر PHP را بررسی کنید و مطمئن شوید Terminal جدیدی باز کرده‌اید.
php.ini پیدا نمی‌شود
اگر PHP Configuration را پیدا نمی‌کند، ابتدا دستور زیر را اجرا کنید:
php --ini
سپس مسیر فایل Configuration را بررسی کنید.
Extension مورد نیاز پیدا نمی‌شود
اگر پروژه‌ای خطایی درباره Extension خاصی نشان می‌دهد، ابتدا:
php -m
را اجرا کنید.
اگر Extension در فهرست نبود، باید Configuration مربوط به PHP را بررسی کنید.
نسخه اشتباه PHP
گاهی یک سیستم چند نسخه PHP دارد و Terminal نسخه دیگری را اجرا می‌کند.
برای بررسی مسیر PHP:
where php
و برای بررسی نسخه:
php -v
استفاده کنید.
# چگونه PHP را از ویندوز حذف کنیم؟
اگر PHP را به‌صورت دستی نصب کرده باشید، معمولاً فرآیند حذف ساده است.
ابتدا مسیر PHP را از Environment Variable مربوط به Path حذف کنید.
سپس پوشه PHP را حذف کنید.
مثلاً:
C:\php
اگر PHP را با XAMPP یا Laragon نصب کرده‌اید، حذف آن به روش نصب همان نرم‌افزار بستگی دارد.
# آیا نصب PHP در ویندوز برای یادگیری Laravel مناسب است؟
بله.
می‌توانید PHP را روی Windows نصب کنید و سپس محیط مورد نیاز Laravel را آماده کنید.
برای Laravel علاوه بر PHP، معمولاً به ابزارهایی مانند Composer و Database نیز نیاز خواهید داشت.
مسیر پیشنهادی:
Windows
↓
PHP
↓
Composer
↓
Laravel
↓
MySQL / PostgreSQL
↓
Git
اگر هدف اصلی شما یادگیری Laravel است، بعد از آماده‌سازی PHP بهتر است سراغ Composer و سپس نصب Laravel بروید.
# جمع‌بندی
در این آموزش یاد گرفتیم چگونه PHP را در ویندوز نصب و اجرا کنیم.
مراحل اصلی عبارت بودند از:
- دریافت نسخه مناسب PHP
- ساخت پوشه PHP
- قرار دادن فایل‌های PHP
- ایجاد فایل
php.ini - اضافه کردن PHP به PATH
- بررسی نصب با
php -v - بررسی Configuration با
php --ini - اجرای اولین فایل PHP
- اجرای Development Server داخلی PHP
- بررسی Extensionها
برای یادگیری PHP لازم نیست از ابتدا یک محیط بسیار پیچیده ایجاد کنید.
می‌توانید با نصب PHP و اجرای چند برنامه ساده شروع کنید و سپس به سراغ مباحث Database، OOP، Composer و Frameworkهایی مانند Laravel بروید.
# سوالات متداول
چگونه PHP را در ویندوز نصب کنیم؟
برای نصب مستقیم PHP در Windows باید نسخه مناسب PHP را دریافت کنید، فایل‌ها را در یک مسیر مانند C:\php قرار دهید و مسیر PHP را به Environment Variable مربوط به Path اضافه کنید. سپس با اجرای php -v نصب را بررسی کنید.
چگونه بفهمیم PHP در ویندوز نصب شده است؟
Command Prompt یا PowerShell را باز کنید و دستور php -v را اجرا کنید. اگر اطلاعات نسخه PHP نمایش داده شد، PHP از طریق Command Line قابل اجرا است.
چرا دستور php در ویندوز کار نمی‌کند؟
معمولاً این مشکل به دلیل اضافه نشدن مسیر PHP به PATH یا باز بودن Terminal قبل از اعمال تغییرات PATH رخ می‌دهد.
آیا برای نصب PHP در ویندوز به XAMPP نیاز داریم؟
خیر. PHP را می‌توان به‌صورت مستقیم روی Windows نصب کرد. XAMPP فقط یکی از روش‌های ایجاد یک محیط توسعه آماده برای PHP است.
آیا برای اجرای PHP به Apache نیاز داریم؟
برای اجرای PHP از طریق CLI نیازی به Apache ندارید. همچنین PHP یک Development Server داخلی دارد که برای آزمایش پروژه‌ها قابل استفاده است.
آیا برای PHP باید MySQL نصب کنیم؟
خیر. MySQL برای اجرای خود PHP ضروری نیست، اما بسیاری از پروژه‌های وب برای ذخیره اطلاعات به Database نیاز دارند.
آیا می‌توان چند نسخه PHP را در ویندوز نصب کرد؟
بله. امکان استفاده از چند نسخه PHP وجود دارد، اما مدیریت PATH و انتخاب نسخه فعال اهمیت دارد. ابزارهایی مانند Docker یا محیط‌های توسعه محلی می‌توانند مدیریت نسخه‌ها را ساده‌تر کنند.
بعد از نصب PHP چه چیزی یاد بگیریم؟
بعد از مباحث پایه بهتر است Syntax، Variables، Data Types، Conditions، Loops، Functions و Arrays را یاد بگیرید و سپس وارد OOP، Composer، Database، REST API و در نهایت Laravel شوید.
# مقالات مرتبط
برای ادامه مسیر یادگیری PHP در CMS نویس، مقالات زیر را دنبال کنید:
- PHP چیست و چه کاربردی دارد؟
- آموزش PHP از صفر
- نصب PHP در Ubuntu
- نصب PHP در Linux
- آموزش نصب PHP با XAMPP
- آموزش نصب PHP با Laragon
- ساختار Syntax در PHP
- متغیرها در PHP
- انواع داده در PHP
- شرط‌ها در PHP
- حلقه‌ها در PHP
- توابع در PHP
- آرایه‌ها در PHP
- Composer چیست؟
- PHP و MySQL
- آموزش برنامه نویسی وب از صفر تا پیشرفته
